10. tydzień ciąży – zmiany, rozwój płodu, USG

29/10/2021


W 10. tygodniu ciąży kobieta zwykle już wie, że zostanie matką. Ten etap ciąży to czas, gdy kończy się proces organogenezy i dynamicznie rozwija się twarz dziecka. Przyjrzyjmy się lepiej zmianom w rozwoju płodu na tym etapie, a także sprawdźmy, jak wtedy może czuć się kobieta.

Rozwój płodu w 10. tygodniu ciąży

Dziesiąty tydzień ciąży to okres, gdy kończy się organogeneza, czyli tworzenie podstawowych narządów wewnętrznych. Wykształca się również twarz dziecka – nos i usta – a także zewnętrzne narządy płciowe. Płód ma już około 3 centymetrów długości i waży około 4-5 gramów. W badaniu USG można dostrzec serce maluszka, którego czynność na tym etapie ulega stopniowemu spowolnieniu. Bije mniej szybko niż w poprzednich tygodniach – teraz z częstotliwością około 140 uderzeń na minutę.

Dziecko ma już rączki i nóżki, którymi może zacząć poruszać, ale ze względu na zbyt małe rozmiary kobieta ich nie wyczuje. Na USG można dostrzec już paluszki u rąk, a także paluszki u stóp. Te ostatnie są jeszcze zrośnięte błoną. W przypadku niektórych dzieci zaczynają pojawiać się również paznokcie u rąk. Zaznacza się również zgięcie łokciowe.

Płód posiada także powieki, które na razie pozostają jeszcze zamknięte. 10. tydzień to czas intensywnego rozwoju mózgu. Może to się przejawiać poprzez pojawiające się wypukłości na czole dziecka.

Szpik kostny płodu zaczyna podejmować funkcję krwiotwórczą. U dziecka pojawiają się mięśnie, które odpowiadać będą za ruchy jelit. Na tym etapie rozwoju płód  nierzadko połyka płyn owodniowy, wpływając tym samym na rozwój układów: oddechowego oraz pokarmowego.

Warto wspomnieć, że w 10. tygodniu ciąży kończy się proces kształtowania łożyska oraz błon płodowych. Będą one potrzebne do tego, by chronić dziecko. Natomiast dzięki łożysku maluchowi będą dostarczane składniki odżywcze, niezbędne do jego rozwoju.

Na tym etapie można wykryć poprzez USG ewentualne nieprawidłowości rozwojowe. Widoczne w 10. tygodniu ciąży są takie wady, jak brak ciągłości klatki piersiowej albo przedniej ściany brzucha. Można dostrzec także duże wady mózgowia i twarzoczaszki czy poszerzenie przezierności karkowej – markera niektórych dużych wad genetycznych. Od tego momentu ciąży zaleca się przeprowadzenie nieinwazyjnych testów prenatalnych NIFTY. DNA płodu może być analizowane w celu wykluczenia obecności kilkunastu wad wrodzonych wywołanych przez nieprawidłowości chromosomów.

10. tydzień ciąży to ostatni moment, gdy ryzyko poronienia  jest wysokie. Po tym okresie prawdopodobieństwo utraty dziecka jest niższe, choć nadal istnieje.

Objawy w 10. tygodniu ciąży

W 10. tygodniu ciąży kobiecie towarzyszą charakterystyczne objawy, takie jak tkliwość i powiększenie piersi, nudności i  wymioty, zmiany nastroju czy trądzik. Na tym etapie wymioty mogą być najbardziej nasilone. Ten stan trwa zazwyczaj do 12. tygodnia, lecz niektórym kobietom wymioty mogą towarzyszyć do końca ciąży.

W 10. tygodniu ciąży przyszła mama przybierze na wadze od 1 do 2 kilogramów. Należy jednak pamiętać, że czas największego przyrostu wagi przypada dopiero na II i III trymestr. W tym czasie pojawiają się nowe oznaki ciąży, takie jak powiększanie się macicy czy zwiększona ilość wydzieliny z dróg rodnych. Brzuszek staje się większy. Nierzadko na tym etapie ciężarnej towarzyszą także wzdęcia i zaparcia.

W 10. tygodniu ciąży u kobiety mogą wystąpić także zaburzenia widzenia, wywołane nadciśnieniem tętniczym. Są one potencjalnie groźne dla przyszłej mamy. U niektórych kobiet pojawiają się również zawroty głowy. Wszystkie niepokojące dolegliwości należy skonsultować z lekarzem.

Jak się odżywiać na tym etapie ciąży?

Dziesięć tygodni ciąży to już niemal jedna czwarta tego okresu. Na tym etapie kobiecie mogą doskwierać problemy trawienne, dlatego powinna zrezygnować z pokarmów, które mogą zwiększać ryzyko powstawania wzdęć. Dieta ciężarnej  powinna być bogata w błonnik. Przyszła mama powinna sięgać po owoce, warzywa czy pełnoziarniste produkty zbożowe. Powinna zadbać też o to, by pierwszy posiłek był lekki. Dobrym rozwiązaniem jest przyjęcie porannego jedzenia jeszcze przed wstaniem z łóżka. Po przebudzeniu kobieta nie powinna wstawać gwałtownie, by nie zwiększać ryzyka mdłości i wymiotów.

Oczywiście nie można także zapominać o znaczeniu kwasów DHA w czasie ciąży. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca, aby kobiety w ciąży już od jej pierwszego miesiąca przyjmowały co najmniej 500 miligramów DHA dziennie. Kwas DHA można znaleźć w suplemencie diety MamaDHA Premium+, który warto włączyć do diety jako codzienne uzupełnienie jej tym kwasem w przypadku jego braku. DHA (kwas dokozaheksaenowy) spożywany przez matkę wspomaga prawidłowy rozwój mózgu oraz oczu u płodu i niemowląt karmionych piersią. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 200 miligramów DHA dziennie ponad zalecane dzienne spożycie kwasów tłuszczowych omega-3 dla dorosłych, czyli 250 miligramów DHA i kwasu eikozapentaenowego (EPA).

Ciąża jest wzruszającym czasem w życiu kobiety. W tym okresie warto szczególnie dobrze o siebie dbać. To przyniesie wiele korzyści zarówno przyszłej mamie, jak i dziecku.

Na podstawie:

  • K. Waleśkiewicz-Ogórek, Suplementacja kwasem dokozaheksaenowym (DHA), https://www.forumginekologii.pl/artykul/suplementacja-kwasem-dokozaheksaenowym-dha (dostęp: 20.10.2021).
  • M. Pietryga, K. Toboła, Ultrasonograficzna ocena płodu w 5.–10. tygodniu ciąży, „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna” 2, 2017, nr 5, strony 193–198, https://journals.viamedica.pl/ginekologia_perinatologia_prakt/article/view/57134/43045 (dostęp: 20.10.2021).
  • 10 tydzień ciąży, https://ciazaiporod.com/artykuly/pierwszy-trymestr-ciazy/10-tydzien-ciazy/?gclid=CjwKCAjw2P-KBhByEiwADBYWCiel9VS3Awws-QEm3wrPJszBr0vmF81dTzpXPwnUW3kiAcF0HwGyzBoC_iMQAvD_BwE  (dostęp: 20.10.2021).

Zobacz też:

Powrót do listy artykułów